Δερματικές κύστες

Τι είναι οι δερματικές κύστες;

Οι δερματικές κύστες είναι καλοήθη μικρά κυστικά μορφώματα που εντοπίζονται κάτω από το δέρμα. Οι συνηθέστερες δερματικές κύστες είναι οι επιδερμοειδής κύστες καθώς και οι σμηγματογόνες κύστες. Συχνά ακόμη και στην ιατρική κοινότητα οι επιδερμοειδής και οι σμηγματογόνες κύστες θεωρούνται όμοιες αλλά στην πραγματικότητα διαφέρουν. Οι σμηγματογόνες κύστες προκύπτουν από αδένες που παράγουν υλικό που λιπαίνει το δέρμα και τις τρίχες. Συχνότερα οι δερματικές κύστες εντοπίζονται στο πρόσωπο, στο λαιμό και στον κορμό. Το μέγεθός τους κυμαίνεται μεταξύ 1-5cm.

Ποιοι είναι οι βασικοί τύποι δερματικών κύστεων;

Υπάρχουν αρκετοί διαφορετικοί τύποι κύστεων που εμφανίζονται στο δέρμα ή στους υποκείμενους ιστούς. Οι κυριότεροι τύποι είναι οι εξής:

• Επιδερμοειδής κύστη: Αναπτύσσεται στην ανώτερη στιβάδα του δέρματος (επιδερμίδα). Συχνά αναφέρεται λανθασμένα ως σμηγματογόνος κύστη.
• Κύστη pilar (τριχοθυλακική κύστη): Δημιουργείται στον θύλακα της τρίχας και εμφανίζεται συχνότερα στο τριχωτό της κεφαλής.
• Κύστη γαγγλίου (Ganglion cyst): Εντοπίζεται σε αρθρώσεις ή τένοντες, κυρίως στον καρπό, στα χέρια και στα δάκτυλα.
• Κύστη Baker: Πρόκειται για συλλογή υγρού στο πίσω μέρος του γόνατος.
• Κύστη Bartholin: Μικρή κύστη που αναπτύσσεται κοντά στο άνοιγμα του κόλπου.
• Μεϊβομιανή κύστη (χαλάζιο): Εμφανίζεται στο βλέφαρο λόγω απόφραξης αδένα.

Παρότι όλες χαρακτηρίζονται ως κύστες, διαφέρουν ως προς την αιτιολογία, την εντόπιση και την αντιμετώπισή τους.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τις περισσότερες φορές οι δερματικές κύστες είναι ασυμπτωματικές. Συνήθως γίνονται αντιληπτές από τον ασθενή ως μικρά ανώδυνα κυστικά μορφώματα που προεξέχουν του δέρματος. Μερικές φορές μπορεί να εμφανίσουν μια μικρή οπή στο κέντρο ενώ κατά διαστήματα μπορεί να εκκρίνουν ένα υγρό χρώματος κίτρινου ή άσπρου. 
Σε ανύποπτο χρόνο όμως οι κύστες αυτές μπορεί να αρχίσουν να φλεγμαίνουν ή ακόμη και να δημιουργήσουν απόστημα. 

Στην περίπτωση αυτή έχουμε τα παρακάτω συμπτώματα:

• Η περιοχή της κύστης γίνεται επώδυνη
• Ερυθρότητα της περιοχής
• Οίδημα και διόγκωση της περιοχής
• Πυρετό σε περίπτωση αποστήματος
• Εκροή πύου από την κύστη

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές μιας επιδερμοειδούς κύστης;

Οι περισσότερες επιδερμοειδείς κύστες παραμένουν ασυμπτωματικές. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν επιπλοκές, όπως:

• Φλεγμονώδης επιδερμοειδής κύστη: Η κύστη διογκώνεται και γίνεται επώδυνη στην ψηλάφηση.
• Μολυσμένη επιδερμοειδής κύστη: Η είσοδος βακτηρίων οδηγεί σε λοίμωξη, με αποτέλεσμα έντονο πόνο, ερυθρότητα, οίδημα και αλλαγή του χρώματος του δέρματος.
• Ρήξη επιδερμοειδούς κύστης: Η κύστη μπορεί να σπάσει, προκαλώντας τοπικό πόνο, φλεγμονή, διόγκωση και εκροή κιτρινωπού υγρού, το οποίο συχνά έχει δυσάρεστη οσμή.

Σε περιπτώσεις λοίμωξης ή ρήξης, η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε απόστημα και να απαιτήσει άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

Από τι προκαλούνται οι δερματικές κύστες;

Ακόμη και στη σημερινή εποχή τα αίτια δημιουργίας των δερματικών κύστεων δεν είναι πλήρως γνωστά. Η επιδερμίδα του ανθρώπινου σώματος αποτελείται από μια λεπτή στιβάδα κυττάρων που συνεχώς ανανεώνεται. Κάποια από τα κύτταρα αυτά παράγουν μια ουσία την κερατίνη που χρησιμεύει στην σκληρότητα και δύναμη του δέρματος. Τα κύτταρα αυτά μετακινούνται προς τα πάνω όταν πεθάνουν και αποπίπτουν από τον οργανισμό. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις μετακινούνται προς τα κάτω, πολλαπλασιάζονται και δημιουργούν μια κάψα μέσα στην οποία παράγουν κερατίνη. Αυτή είναι η επικρατέστερη θεωρία δημιουργίας των επιδερμικών κύστεων. Παράλληλα, κάποιες κύστες δημιουργούνται από την είσοδο τριχών στο δέρμα.

Τα άτομα τα οποία είναι πιο επιρρεπή στη δημιουργία δερματικών κύστεων είναι :

• Άτομα στην εφηβεία
• Άτομα με γενετικές διαταραχές
• Άτομα που έχουν υποστεί τραύματα στο δέρμα

Δερματικές κύστες: Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση των κύστεων είναι συνήθως εύκολη υπόθεση και τίθεται με την κλινική εξέταση από έναν Γενικό Χειρουργό. Σε ιδιαίτερες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί ένα υπερηχογράφημα μαλακών μορίων.

Ποια είναι η θεραπεία των δερματικών κύστεων;

Η θεραπεία των δερματικών κύστεων είναι η χειρουργική τους αφαίρεση. Είτε για λόγους αισθητικούς είτε για να αποφύγουμε τις δυσάρεστες επιπλοκές από την διαπύηση μιας κύστης συνήθως προτείνεται η χειρουργική τους αφαίρεση. Η επέμβαση πραγματοποιείται στο ιατρείο υπό τοπική αναισθησία και έχει μικρό κόστος καθώς αποφεύγεται η επιβάρυνση της κλινικής.
Για την εκτομή της κύστης μπορεί να χρησιμοποιηθεί και το λέιζερ CO2 για καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα. Το CO2 laser αφήνει ελάχιστη ουλή και η επούλωση του τραύματος είναι τις περισσότερες φορές άριστη.

Ο Γενικός Χειρουργός Αλέξανδρος Κυρίτσης, με πολυετή εμπειρία στη σύγχρονη χειρουργική και εξειδίκευση στην αντιμετώπιση παθήσεων του δέρματος και των μαλακών μορίων, βρίσκεται στη διάθεσή σας για υπεύθυνη και εξατομικευμένη αξιολόγηση. Εάν παρατηρήσετε δερματική κύστη που αυξάνεται σε μέγεθος, προκαλεί πόνο ή εμφανίζει σημεία φλεγμονής, επικοινωνήστε με τον ιατρό για έγκαιρη διάγνωση και ασφαλή, αποτελεσματική αντιμετώπιση προσαρμοσμένη στις δικές σας ανάγκες.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Links:

https://www.healthline.com/health/sebaceous-cyst

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14165-sebaceous-cysts

https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/sebaceous-cysts