Ρήξη Σπλήνας

Ο Δρ. Αλέξανδρος Κυρίτσης είναι Γενικός Χειρουργός με εκπαίδευση στην ελάχιστα επεμβατική χειρουργική του παχέος εντέρου και του πρωκτού στο Memorial Sloan Kettering Cancer Center της Νέας Υόρκης. Στη συνέχεια εργάστηκε σε μεγάλα νοσοκομεία του Ηνωμένου Βασιλείου (King’s College Hospital London, Manchester Royal Infirmary, Chesterfield Royal Hospital), εστιάζοντας κλινικά στις παθήσεις του παχέος εντέρου και του πρωκτού, μεταξύ αυτών και οι αιμορροΐδες. Επιπλέον, μετεκπαιδεύτηκε στο IRCAD – Université de Strasbourg, συμμετέχοντας σε εξειδικευμένα προγράμματα λαπαροσκοπικής και ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής του κατώτερου πεπτικού.

Η εμπειρία του περιλαμβάνει ολιστική και χειρουργικά τεκμηριωμένη προσέγγιση στην αντιμετώπιση παθήσεων του πρωκτού, με στόχο την ασφάλεια, την ακρίβεια και την ταχύτερη δυνατή αποκατάσταση για τον ασθενή.

Η ρήξη σπλήνας αποτελεί μια επείγουσα ιατρική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από διακοπή της συνέχειας του οργάνου και εσωτερική αιμορραγία στην κοιλιακή χώρα. Πρόκειται για σοβαρό τραυματισμό, ο οποίος μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα και να απειλήσει τη ζωή, εάν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα. Ο σπλήνας είναι όργανο με πλούσια αιμάτωση, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μία μικρή ρήξη μπορεί να προκαλέσει σημαντική απώλεια αίματος. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η άμεση ιατρική αξιολόγηση είναι καθοριστικής σημασίας για την αποφυγή επιπλοκών.

Τι είναι ο σπλήνας και ποιος ο ρόλος του;

Ο σπλήνας βρίσκεται στο άνω αριστερό τμήμα της κοιλιάς, κάτω από τα πλευρά και πίσω από το στομάχι. Συμμετέχει ενεργά στο ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς συμβάλλει στην άμυνα απέναντι σε μικροοργανισμούς και στην απομάκρυνση παλαιών ή κατεστραμμένων αιμοσφαιρίων από την κυκλοφορία. Επιπλέον, λειτουργεί ως αποθήκη αίματος και αιμοπεταλίων, τα οποία μπορούν να απελευθερωθούν σε περίπτωση ανάγκης. Λόγω της μαλακής του σύστασης και της έντονης αιμάτωσης, ο σπλήνας είναι ευάλωτος σε κακώσεις, ιδιαίτερα μετά από ισχυρό χτύπημα στην κοιλιακή χώρα.

Ρήξη Σπλήνας: Αίτια

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ρήξη σπλήνας οφείλεται σε αμβλύ τραυματισμό της κοιλιακής χώρας. Ένα ισχυρό χτύπημα στην αριστερή πλευρά του θώρακα ή της άνω κοιλιάς μπορεί να προκαλέσει ρήξη της κάψας του οργάνου και αιμορραγία στον περιβάλλοντα χώρο. Σε σοβαρούς τραυματισμούς, όπως σε σύγκρουση με μεγάλη ταχύτητα, η βλάβη μπορεί να είναι εκτεταμένη. Συχνά δεν περιορίζεται μόνο στον σπλήνα, μπορεί να συνυπάρχουν κακώσεις και σε άλλα ενδοκοιλιακά όργανα. Η βαρύτητα της ρήξης εξαρτάται τόσο από τη δύναμη της πρόσκρουσης όσο και από τη γενική κατάσταση του σπλήνα πριν τον τραυματισμό.

Υπάρχουν, ωστόσο, και περιπτώσεις όπου η ρήξη δεν σχετίζεται αποκλειστικά με εξωτερικό τραύμα. Όταν ο σπλήνας είναι διογκωμένος, όπως συμβαίνει σε λοιμώξεις (π.χ. λοιμώδη μονοπυρήνωση), αιματολογικές παθήσεις ή χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις, η δομή του γίνεται πιο εύθραυστη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και ένας ήπιος τραυματισμός ή μια απότομη κίνηση μπορεί να οδηγήσει σε ρήξη. Σπανιότερα, μπορεί να παρατηρηθεί αυτόματη ρήξη χωρίς σαφές ιστορικό κάκωσης, κυρίως σε ασθενείς με υποκείμενη νόσο που επηρεάζει τη σύσταση του οργάνου.

Συχνά αίτια περιλαμβάνουν:

• Τροχαία ατυχήματα και ισχυρές προσκρούσεις
• Αθλητικούς τραυματισμούς, ιδιαίτερα σε αθλήματα επαφής
• Πτώσεις ή επεισόδια σωματικής βίας
• Διογκωμένο σπλήνα λόγω λοιμώξεων, αιματολογικών διαταραχών ή συστηματικών νοσημάτων

Ο εντοπισμός της αιτίας της ρήξης είναι καθοριστικός. Δεν διευκολύνει μόνο τη διάγνωση, αλλά καθοδηγεί και τη θεραπευτική προσέγγιση, βοηθώντας τον ιατρό να εκτιμήσει τον κίνδυνο επιπλοκών και πιθανών συνοδών κακώσεων.

Ρήξη Σπλήνας: Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της ρήξης σπλήνα μπορεί να εμφανιστούν αμέσως μετά τον τραυματισμό ή να εξελιχθούν σταδιακά μέσα στις επόμενες ώρες.

Το συχνότερο σύμπτωμα είναι ο πόνος στην άνω αριστερή κοιλιακή χώρα, ο οποίος συχνά επιδεινώνεται με την πίεση, την κίνηση ή τη βαθιά αναπνοή. Ο πόνος μπορεί να είναι συνεχής ή να αυξάνεται προοδευτικά όσο εξελίσσεται η αιμορραγία.

Καθώς η απώλεια αίματος αυξάνεται, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα που σχετίζονται με πτώση της αρτηριακής πίεσης και μειωμένη αιμάτωση των οργάνων.

Αυτά περιλαμβάνουν:

• Ζάλη ή λιποθυμική τάση
• Ταχυκαρδία και χαμηλή αρτηριακή πίεση
• Ωχρότητα, εφίδρωση και έντονη αδυναμία
• Ναυτία ή εμετό
• Αίσθημα ανησυχίας ή σύγχυση

Σε σοβαρές περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα και να οδηγήσει σε αιμορραγικό σοκ, με εικόνα κατάρρευσης. Μια τέτοια κατάσταση αποτελεί επείγον περιστατικό και απαιτεί άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο για αξιολόγηση και αντιμετώπιση.

Ρήξη Σπλήνας: Διάγνωση

Η διάγνωση της ρήξης σπλήνας βασίζεται στον συνδυασμό προσεκτικής κλινικής εκτίμησης και στοχευμένων απεικονιστικών εξετάσεων.

Ο ιατρός λαμβάνει λεπτομερές ιστορικό, δίνοντας έμφαση σε πρόσφατο τραυματισμό, στον τρόπο που συνέβη και στην ένταση των συμπτωμάτων. Παράλληλα, αξιολογεί τα ζωτικά σημεία, όπως την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό, αναζητώντας ενδείξεις εσωτερικής αιμορραγίας ή αιμοδυναμικής αστάθειας.

Ακόμα, το υπερηχογράφημα ταχείας εκτίμησης (FAST) χρησιμοποιείται συχνά στα επείγοντα, καθώς μπορεί γρήγορα να ανιχνεύσει ελεύθερο υγρό στην κοιλιακή κοιλότητα, το οποίο υποδηλώνει πιθανή αιμορραγία. Η αξονική τομογραφία κοιλίας, όταν ο ασθενής είναι σταθερός, αποτελεί την πιο αξιόπιστη εξέταση, καθώς παρέχει λεπτομερή εικόνα της έκτασης της ρήξης και επιτρέπει τη σταδιοποίηση της βλάβης. Αυτό βοηθά στην επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης.

Παράλληλα, αιματολογικές εξετάσεις, όπως ο αιματοκρίτης και η αιμοσφαιρίνη, συμβάλλουν στην εκτίμηση της απώλειας αίματος και στην παρακολούθηση της πορείας του ασθενούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, απαιτείται επαναληπτικός έλεγχος, καθώς η αιμορραγία μπορεί να εξελιχθεί σταδιακά. Η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση είναι καθοριστική, επειδή επηρεάζει άμεσα τη θεραπευτική στρατηγική και τελικά την πρόγνωση.

Θεραπευτική αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της ρήξης και από το αν ο ασθενής είναι αιμοδυναμικά σταθερός.

Σε ήπιες περιπτώσεις, όπου η αιμορραγία είναι περιορισμένη και τα ζωτικά σημεία σταθερά, μπορεί να επιλεγεί συντηρητική αντιμετώπιση με στενή παρακολούθηση στο νοσοκομείο. Αυτή περιλαμβάνει ανάπαυση, τακτικό έλεγχο αιματολογικών εξετάσεων και επαναληπτικές απεικονίσεις.

Όταν όμως υπάρχει αυξημένη αιμορραγία ή ο ασθενής εμφανίζει σημεία καταπληξίας, απαιτείται άμεση χειρουργική παρέμβαση.

Οι επιλογές περιλαμβάνουν:

• Συρραφή ή αποκατάσταση του σπλήνα
• Μερική αφαίρεση του οργάνου
• Ολική σπληνεκτομή σε σοβαρές περιπτώσεις

Μετά από αφαίρεση του σπλήνα, συστήνονται συγκεκριμένοι εμβολιασμοί, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα χρειάζεται επιπλέον προστασία.

Ρήξη Σπλήνας: Ανάρρωση και πρόγνωση

Η πορεία της ανάρρωσης εξαρτάται από τη σοβαρότητα της βλάβης και από το πόσο έγκαιρα δόθηκε ιατρική φροντίδα.

Σε περιπτώσεις συντηρητικής αντιμετώπισης, απαιτείται αποφυγή έντονης δραστηριότητας για αρκετές εβδομάδες, ώστε να δοθεί χρόνος στο όργανο να επουλωθεί.

Μετά από χειρουργική επέμβαση, η αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει περισσότερο, ενώ χρειάζεται προσοχή στην πρόληψη λοιμώξεων.

Η ρήξη σπλήνα είναι μια σοβαρή αλλά αντιμετωπίσιμη κατάσταση, όταν αναγνωρίζεται έγκαιρα και αντιμετωπίζεται σωστά. Η άμεση ιατρική αξιολόγηση μετά από σημαντικό τραυματισμό στην κοιλιά μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την έκβαση και την ασφάλεια του ασθενούς.

Ο Γενικός Χειρουργός Αλέξανδρος Κυρίτσης, με εξειδίκευση στη λαπαροσκοπική και ρομποτική χειρουργική και εμπειρία στην αντιμετώπιση επειγόντων ενδοκοιλιακών κακώσεων. Επικοινωνήστεμε το ιατρείο για άμεση αξιολόγηση και υπεύθυνη καθοδήγηση.