Μετεγχειρητική κήλη

Η μετεγχειρητική κήλη είναι μια μορφή κήλης που εμφανίζεται στο σημείο μιας παλαιότερης χειρουργικής τομής στην κοιλιά.

Όταν οι μύες ή η περιτονία δεν έχουν επουλωθεί πλήρως, μπορεί να δημιουργηθεί ένα άνοιγμα. Μέσα από αυτό είναι δυνατόν να προβάλει λίπος ή τμήμα του εντέρου, προκαλώντας μια εμφανή διόγκωση κοντά στην παλιά τομή. Αυτό αναφέρεται ως μετεγχειρητική κοιλιοκήλη ή κήλη χειρουργικής τομής.

Η κήλη μπορεί να γίνει αντιληπτή λίγους μήνες μετά την επέμβαση, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται αρκετά χρόνια αργότερα. Δεν αφορά μόνο τις μεγάλες ανοικτές τομές, μπορεί να δημιουργηθεί και στα μικρά σημεία από τα οποία εισάγονται τα εργαλεία κατά τη διάρκεια μιας λαπαροσκοπικής επέμβασης.

Πώς δημιουργείται και σε ποια σημεία εμφανίζεται;

Η μετεγχειρητική κήλη δημιουργείται όταν η πίεση στο εσωτερικό της κοιλιάς επιβαρύνει το αδύναμο σημείο της χειρουργικής ουλής.

Η θέση κήλης εξαρτάται από το σημείο στο οποίο είχε πραγματοποιηθεί η αρχική επέμβαση. Συχνά εντοπίζεται στη μέση γραμμή της κοιλιάς, πάνω ή κάτω από τον ομφαλό. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί στο άνω δεξί τμήμα της κοιλιάς μετά από ανοικτή χολοκυστεκτομή, στα πλάγια ή χαμηλότερα, ανάλογα με την προηγούμενη χειρουργική τομή.

Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι με την εφαρμογή των λαπαροσκοπικών επεμβάσεων παρατηρούνται πλέον κήλες στα σημεία εισόδου των εργαλείων, συχνότερα κοντά στον ομφαλό.

Μια μικρή μετεγχειρητική κήλη μπορεί να γίνεται εμφανής μόνο όταν ο ασθενής βήχει, σφίγγεται ή βρίσκεται σε όρθια θέση. Αντίθετα, μια μεγαλύτερη διόγκωση μπορεί να παραμένει ορατή ακόμη και όταν είναι ξαπλωμένος.

Μετεγχειρητική κήλη: Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η μετεγχειρητική κήλη συνήθως δεν οφείλεται σε μια μόνο αιτία. Η ποιότητα της επούλωσης, η αντοχή των ιστών και η πίεση που ασκείται στην περιοχή της τομής επηρεάζουν την πιθανότητα εμφάνισής της.

Παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο είναι:

• η μόλυνση ή η διαπύηση του χειρουργικού τραύματος
• η παχυσαρκία ή η σημαντική αύξηση του σωματικού βάρους
• το κάπνισμα
• ο σακχαρώδης διαβήτης και η ανεπαρκής θρέψη
• η ανοσοκαταστολή ή η μακροχρόνια λήψη κορτιζόνης
• ο χρόνιος βήχας και η επίμονη δυσκοιλιότητα
• η συχνή άρση μεγάλου βάρους
• η έντονη σωματική δραστηριότητα πριν ολοκληρωθεί η επούλωση
• οι πολλαπλές επεμβάσεις στην ίδια περιοχή
• η αυξημένη τάση κατά τη σύγκλειση του κοιλιακού τοιχώματος

Η παρουσία ενός ή περισσότερων παραγόντων κινδύνου δεν σημαίνει ότι θα εμφανιστεί οπωσδήποτε μετεγχειρητική κήλη. Σε κάθε περίπτωση όμως η έγκαιρη αναγνώριση και η κατάλληλη αντιμετώπισή τους, συμβάλλουν στον καλύτερο σχεδιασμό της θεραπείας και μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο υποτροπής μετά την αποκατάσταση.

Μετεγχειρητική κήλη: Ποια συμπτώματα προκαλεί;

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα μιας μετεγχειρητικής κήλης είναι ένα μαλακό εξόγκωμα κοντά στην παλιά χειρουργική τομή. Η διόγκωση μπορεί να μεγαλώνει όταν ο ασθενής βήχει, σηκώνεται ή καταβάλλει σωματική προσπάθεια. Ενώ, συχνά υποχωρεί όταν το άτομο ξαπλώνει, ιδιαίτερα όταν η κήλη είναι μικρή.

Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι:

• αίσθημα βάρους ή πίεσης στην περιοχή της ουλής
• τοπικό κάψιμο ή δυσφορία
• πόνος κατά τον βήχα, την άσκηση ή την άρση βάρους
• σταδιακή αύξηση της διόγκωσης
• δυσκολία σε κινήσεις που απαιτούν σύσπαση των κοιλιακών μυών
• ενόχληση μετά το φαγητό σε μεγαλύτερες κήλες

Ορισμένα συμπτώματα χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Σε αυτά περιλαμβάνονται ο ξαφνικός έντονος πόνος και μια σκληρή διόγκωση που δεν υποχωρεί καθώς και η ερυθρότητα, η ναυτία, ο έμετος και ο πυρετός.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση για τη μετεγχειρητική κήλη ξεκινά με τη λήψη του ιατρικού ιστορικού και την κλινική εξέταση. Ο χειρουργός ρωτά πότε πραγματοποιήθηκε η προηγούμενη επέμβαση και πότε εμφανίστηκε το εξόγκωμα. Ακόμα, εξετάζει ποιες κινήσεις προκαλούν πόνο ή κάνουν τη διόγκωση πιο εμφανή.

Κατά την κλινική εξέταση, ο ασθενής μπορεί να βρίσκεται τόσο σε όρθια όσο και σε ξαπλωτή θέση. Ο γιατρός ενδέχεται να του ζητήσει να βήξει ή να σφίξει τους κοιλιακούς μυς. Έτσι αξιολογούνται η θέση, το μέγεθος και η δυνατότητα ανάταξης της κήλης.

Στη συνέχεια, σε αρκετές περιπτώσεις ζητείται αξονική τομογραφία κοιλίας. Η εξέταση δείχνει με ακρίβεια το χάσμα του κοιλιακού τοιχώματος και το περιεχόμενο της κήλης. Μπορεί επίσης να αποκαλύψει μικρότερα ελλείμματα που δεν είναι εμφανή στην κλινική εξέταση. Σε επιλεγμένες περιστατικά ασθενών μπορεί να χρησιμοποιηθεί μαγνητική τομογραφία.

Τέλος, η ολοκληρωμένη αξιολόγηση βοηθά τον χειρουργό να σχεδιάσει την κατάλληλη μέθοδο αποκατάστασης καθώς κάθε κήλη έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και δεν αντιμετωπίζεται με την ίδια τεχνική.

Μετεγχειρητική κήλη: Χειρουργική αντιμετώπιση

Η οριστική αντιμετώπιση για τη μετεγχειρητική κήλη είναι η  χειρουργική αποκατάσταση. Ο χρόνος της επέμβασης καθορίζεται από το μέγεθος, τα συμπτώματα και τη γενική υγεία του ασθενούς.

Η αποκατάσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί με ανοικτή, λαπαροσκοπική ή ρομποτική χειρουργική. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, ο χειρουργός κλείνει το χάσμα και ενισχύει το κοιλιακό τοίχωμα. Στις περισσότερες επεμβάσεις χρησιμοποιείται ειδικό χειρουργικό πλέγμα, το πλέγμα καλύπτει και ενισχύει την αδύναμη περιοχή, μειώνοντας την πιθανότητα υποτροπής.

Σχετικά με τη λαπαροσκοπική και τη ρομποτική αποκατάσταση πραγματοποιούνται μέσα από μικρές τομές. Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς μπορούν να προσφέρουν μικρότερο χειρουργικό τραύμα και ταχύτερη επιστροφή στην καθημερινότητα.

Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί ότι η κατάλληλη τεχνική επιλέγεται εξατομικευμένα. Καθοριστικό ρόλο έχουν η ανατομία της κήλης, οι προηγούμενες επεμβάσεις και η εμπειρία του χειρουργού.

Εάν παρατηρείτε διόγκωση, πόνο ή αίσθημα πίεσης κοντά σε μια παλαιότερη χειρουργική τομή, είναι σημαντικό να εξεταστείτε από εξειδικευμένο χειρουργό. Η έγκαιρη αξιολόγηση της μετεγχειρητικής κήλης βοηθά να προσδιοριστούν το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά της, ώστε να επιλεγεί η κατάλληλη μέθοδος αποκατάστασης.

Ο Δρ. Αλέξανδρος Κυρίτσης, Γενικός Χειρουργός στη Θεσσαλονίκη, διαθέτει εξειδίκευση στη λαπαροσκοπική και τη ρομποτική χειρουργική, καθώς και στην αντιμετώπιση των κηλών του κοιλιακού τοιχώματος. Επικοινωνήστε με τον ιατρό για εξατομικευμένη αξιολόγηση και προγραμματίστε το ραντεβού σας.